Spook arbeidsongeschiktheid terug door stijging AOW

Ach, ach, wat moesten we met z’n allen tijdens de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer lachen om die gekke Henkie Krol. De lijsttrekker van 50Plus verhaspelde in februari bij Pauw & Jinek de termen AOW (oudedagsvoorziening) en WAO (arbeidsongeschiktheid) een paar keer. Dagenlang besteedden de media aandacht aan de uitglijer. Partijvoorzitter Jan Nagel verontschuldigde zich en Krol nam een paar dagen rust. 50Plus verloor prompt een aantal zetels in de peilingen en haalde uiteindelijk op 15 maart slechts vier zetels.

Toch zat Krol zonder het wstratenmaker-2845916_960_720ellicht zelf te weten heel dichtbij de waarheid, want de stijging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar en drie maanden (in 2022) en arbeidsongeschiktheid hebben wel degelijk met elkaar te maken. Vlak voor de zomer kwamen de eerste verontrustende cijfers over een stijging van het aantal arbeidsongeschikten. Volgens uitkeringsinstantie UWV onder andere door de verhoging van de AOW-leeftijd. Vooral in de metaal- en bouwsector steeg het aantal mensen met een WIA-uitkering (de nieuwe term voor WAO) enorm (12 procent). Hier bleef het niet bij, want de laatste maanden werden de cijfers van UWV steeds weer bevestigd. Ook in de zorg is een stijging van maar liefst 20 procent te zien. Werkgevers in deze sectoren zien dit met lede ogen aan en pleitten zelfs voor bevriezing van verhoging van de AOW-leeftijd.

De politiek – op een handvol partijen na – zwijgt in alle talen en in het regeerakkoord van VVD-CDA-D66 en ChristenUnie wordt helemaal niet gesproken over de snel stijgende aantallen arbeidsongeschikten. Ook premier Mark Rutte zwijgt. Dat is dezelfde man die in 2009 – toen nog als VVD-fractievoorzitter – tegen stratenmakers zei: “Stem op mij en ik zorg dat jullie op je 65e met pensioen kunnen.” Ik was dit eerlijk gezegd helemaal vergeten, maar het programma Monitor liet zondag 22 oktober deze uitspraak van Rutte in de Tweede Kamer nog eens zien. Hiermee geconfronteerd door programmamaker Teun van de Keuken antwoordde de premier in Monitor bedremmeld dat hij zich deze uitspraak niet meer herinnerde. De zoveelste gebroken belofte van onze premier. Hij kwam nu niet verder dan dat iedereen omgeschoold moet worden om de 67 jaar te halen.

Eén ding lijkt mij zeker. Als de trend van stijgende arbeidsongeschiktheid voortzet, voorzie ik de komende jaren een nieuwe discussie over de AOW-leeftijd. En het zou bij de volgende verkiezingen (uiterlijk in 2021) zo maar een heel groot onderwerp kunnen worden. Immers, elk jaar wordt gekeken naar de CBS-cijfers over de levensverwachting. Al zit er nu even een dip in de levensverwachting. Reden voor de nieuwbakken minister Koolmees van Sociale Zaken te besluiten dat de AOW-leeftijd in 2023 niet verhoogd wordt. Dit lijkt echter tijdelijk te zijn. Dus de AOW-leeftijd zou zo maar verder kunnen stijgen vanaf 2024. Welk kabinet wil dit voor zijn rekening nemen?